Bàn tay năm ngón đã thôi ấm mềm

Mẹ tôi tóc đã bạc màu
Bàn chân nay đã nhuộm màu khói sương
Vấn vương một thủa chân tròn
Để tôi nhớ mẹ trên hòn mây cao

Gió qua đồi, sóng xôn xao
Miền quê triền cát là nơi mẹ nằm
Mênh mông với cõi đất cằn
Nắng mưa mẹ đã một đời tóc xanh

Tóc xanh nay đã bạc rồi
Bàn tay năm ngón đã thôi ấm mềm
Đã khuất tiếng hát trong đêm
Bóng trăng thôi đổ xuông thềm mái tranh

Đi qua mùa Vu Lan

"Tôi biết tôi mất mẹ
Là mất cả bầu trời"

Xưa, đến mùa Vu Lan tháng 7, nhiều lần, tôi nhìn thấy mẹ đứng lặng yên bên bàn thờ nức nở khóc. Mẹ tôi lớn lên trong vòng tay của cha, mệ ngoại mất khi mẹ tôi mới 5 tuổi, ông ngoại lặn lội chiến khu Việt Bắc rồi tham gia xuyên Trường Sơn vào nam. Mẹ lớn lên với làng quê, với ruộng đồng và nấm mộ của mệ ngoại bên nhà.
Xưa, mẹ hay tủi phận, mỗi khi nhìn nhà ai có mẹ, bên cạnh đàn con vây quanh, mẹ lại khóc. Nỗi buồn không giải thoát. Nỗi đau mang theo từ thủa ấu thơ.
Khi mẹ mất, tôi mới cảm nhận nỗi thèm khát cất tiếng gọi Mẹ ơi!
Xưa, mẹ hay ngủ ở phòng ngoài, gần cửa sổ. Mẹ bảo, ngủ gần đó để đêm khua con về, gọi cửa mẹ vẫn nghe thấy đầu tiên. Tôi lớn lên, bạt xứ từ thủa lớp 10, đi xa lâu lâu rồi về. Những chuyến hải hành lênh đênh đại dương tôi thường dấu mẹ, bới biết rằng, đi biển là mang theo nỗi buồn cho mẹ. Mỗi lần về, chỉ cần gọi khẽ, Mẹ ơi! Chỉ thế thôi, ánh đèn đã rạng. Dáng mẹ loà xoà trong bóng đêm. Có đứa con nào như tôi, nhớ dai dẵng hình bóng mẹ trong đêm, leng keng chùm chìa khoá ra mở cổng. Nhiều lần, mẹ chỉ cần ngửi thấy mùi áo quần là mẹ biết tôi vừa biển về. Mẹ khóc, lại thoắt lên bàn thời thắp hương tạ ơn trời phật, tổ tiên, ông bà đã độ trì cho con trai mẹ đựoc bình yên trở về. Ai đó, cứ về vùng biển mà xem, cứ ngắm nhìn ánh mắt trẻ thơ đã hiện nguyên nỗi lo mơ hồ với người cha đi biển. Mẹ tôi lo là thế.
Vu Lan này, mẹ đã đi rồi. Tôi không cài hoa trắng bởi mẹ vẫn còn trong tôi, gần lắm, trong những giấc mơ mẹ vẫn đi về. Mẹ chợt đến, chợt đi như sương sớm mai trên ngọn cỏ. Hoa trắng, trắng như đời mẹ đã đắp đổi cho cuộc đời con, để cho con có được bông hồng đỏ, đỏ như máu của mẹ, hồng như tấm lòng mẹ đã dành cho con.

"Con đi đâu con về đâu
Cuộc đời của mẹ là câu trả lời
Cho con nổi nhớ không rời
Cho con ấm cả chân trời nắng lên
Ngày về tóc mẹ bạc thêm
Mong con chân cứng đá mềm vươn xa
Đôi khi nhìn rạng chiều tà
Chừng như thấp thoáng quê nhà nhớ thương
Nhớ thương xin dược hát thầm
Lời ru của mẹ ngàn năm mãi còn."

Giảm lãi suất cho vay, có kích cầu và tăng trưởng?

Đã qua hơn nửa năm 2014, thị trường và tốc độ tăng trưởng của Việt Nam vẫn như dự báo, các dấu hiệu quan trọng để báo hiệu một sức cầu mới chưa xuất hiện. Nhìn chung, tình hình kinh tế chỉ mới ở điểm “có dấu hiệu phục hồi”. Đến hết tháng 7/2014, số liệu do Ngân hàng Nhà nước công bố, chỉ số tăng trưởng tín dụng đạt 3,68% so với cuối 2013, còn khá xa so với mục tiêu tăng 12% - 14% của năm 2014 (http://vneconomy.vn/tai-chinh/tang-truong-tin-dung-7-thang-moi-duoc-368-20140812045554206.htm)

Bên cạnh sự nỗ lực điều hành của NHNN, các ngân hàng thương mại (NHTM) đã và đang tích cực tìm kiếm cơ hội cho vay, nhiều ngân hàng đã giảm mức lãi suất cho vay ưu đãi về 5% - 8%/năm đối với các khoản vay mới trong thời gian ưu đãi nhằm kích thích nhu cầu vay vốn của khách hàng. Tuy nhiên, thị trường tín dụng vẫn đang loay hoay tìm kiếm phương án gỡ nút thắt “tắc đầu ra” của thị trường. Một câu hỏi mà các NHTM luôn đặt ra: Ai vay, vay để làm gì, cho vay thế nào, liệu có an toàn không?

Cho nên, quả bóng trách nhiệm đảm bảo tăng trưởng kinh tế đang được dồn lên vai của NHNN, mà, trực tiếp là các NHTM, cầu nối giữa người có tiền và người cần vay tiền.

Nền kinh tế chỉ có thể tăng trưởng được sử dụng nhịp nhàng chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ. 2 chính sách này được đưa ra tuỳ thuộc vào tình hình thị trường và mục tiêu của chính phủ. Câu hỏi đặt ra, giảm lãi suất cho vay, tăng cung tiền tác động thế nào đến lạm phát và có thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế?

Thoạt kỳ thuỷ, lạm phát lại thường dính dáng đến tiền. Một lượng cung tiền không phù hợp sẽ gây nên lạm phát. Milton Friedman đã từng nói "Lạm phát là luôn luôn có và ở khắp mọi nơi là một hiện tượng tiền tệ”. Dù có theo trường phái Keynes thì lạm phát lại xuất hiện ở Chi phí đẩy và Cầu kéo hay tệ hơn như vụ bàn tăng lương sẽ xuất hiện Lạm phát kỳ vọng. Một điểm nhất đáng nhấn nhất của nền kinh tế Việt Nam từ khi đổi mới đến nay là lạm phát luôn có thể bùng phát bất cứ lúc nào. Lạm phát cao hay chỉ số CPI cao chưa chắc phản ánh đầy đủ hình hài đường tổng cầu nền kinh tế.

Nhìn chung, hiện trạng nền kinh tế chưa thể khởi phát ngay được, tăng trưởng vẫn loanh quanh 5% như kỳ vọng của chính phủ, chỉ số CPI hàng tháng nằm trong khung kiểm soát. Nhiều nhà quản lý lại nhìn vào CPI để điều chỉnh các chính sách vĩ mô. Họ tin rằng, tổng cầu của nền kinh tế đang bị bóp nghẹt bởi thiếu lượng cung tiền tiếp sức. Một mặt, nhiều nhà quản lý cho rằng, nền kinh tế yếu kém hiện tại là việc yếu về tổng cung, lượng tiền trên thị trường không đủ kích thích tiêu dùng và khuyến khích đầu tư.

Vậy nên, nhiều người kêu, đòi Tăng cung tiền thông qua việc hạ lãi suất. Việc nhiều nhà phân tích vĩ mô cho rằng CPI thấp là do cầu yếu?! Quan điểm này có một phần đúng nhưng nó không đúng tất cả. Lạm phát có hai tiêu chí để đánh giá, lạm phát cơ bản và lạm phát. Lạm phát cơ bản là lạm phát khi đã trừ đi giá năng lượng và thực phẩm thiết yếu, vì hai hàng hoá này có khả năng đột biến giá ngay tức thì trong trường hợp có thiên tai, dịch bệnh. 
Việc nới lỏng chính sách tiền tệ, trước mắt, có thể kích thích được tổng cầu ở mức kỳ vọng. Tuy nhiên, nới lỏng tiền tệ bằng biện pháp hạ lãi suất không phải là giải pháp lưỡng tiện cho nền kinh tế. Việc tăng cung tiền có thể kích thích doanh nghiệp đầu tư mới hoặc mở rộng để tăng nguồn cung; cá nhân sẽ được kích thích chi tiêu, làm cho cầu tiền tệ tăng lên và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Tuy vậy, với một nền kinh tế/thị trường ngân hàng thương mại đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn tiền gửi của dân chúng và doanh nghiệp thì việc hạ lãi suất lại phương hại đến lợi ích của người gửi tiền. Khi một chính sách lãi suất thấp, buộc người có tiền liên tưởng đến vàng và đồng ngoại tệ mạnh, găm giữ như một tài sản tích luỹ lâu dài và cơ bản, đảm bảo không bị lạm phát gặm nhấm (cá nhân họ tin vậy)
Bên cạnh việc tác động đến lãi suất của người gửi tiền, với nền kinh tế biến động nhanh như Việt Nam mình,  việc tăng cung tiền sẽ kích thích nhập khẩu và nới rộng khoảng cách thâm hụt thương mại của XNK. Thực tế, rất nhiều hàng hoá cơ bản của Việt Nam được nhập khẩu một cách nhanh chóng khi chính sách thương mại quốc tế được nới lỏng hoặc khuyến khích. Việc vay vốn và đầu tư sản xuất của các DN trong nước chưa thể "một phát ăn ngay" được mà phụ thuộc vào thời gian thi công. 
Do đó, quan điểm CPI thấp và cần nới lỏng tiền tệ nên cần cân nhắc. Việc tái nới lỏng tiền tệ có thể là nguồn cơn của sóng lạm phát bùng nổ vào cuối năm và dịp tết nguyên đán.

Còn tiếp....

Món ngon mẹ nấu

Xưa, mẹ cặm cụi lặt rau, làm cá, xay lúa, bổ củi. Cứ cặm cụi suốt sáng sớm cho đến đêm khuya. Hỏi mẹ, mẹ bảo, bây có muốn ăn ngon không mà cứ hỏi mãi.
Món mẹ nấu, cũng chẳng có chi nhiều. Xưa, nhà nghèo lắm, xơ xác như vùng quê đầy nắng gió mùa hạ, đói run cầm cập như giá buốt mùa đông. Ngô khoai sắn thay cơm vẫn tìm về trong giấc mơ của tôi mỗi khi nhớ về mẹ. Khó thế, nhưng những món mẹ nấu, cứ thấm đến đầu môi, cuối lưỡi. Để cùng tháng năm, in đậm trong tâm hồn.
Món ngon của mẹ chỉ là bát canh chua nồng nàn thơm ngậy giữa mùa hạ. Tụi tôi, những đứa nhóc gầy đét, đen nhẻm, suốt ngày lội ao lội ruộng mò cá, đắp bờ. Hồi đó, may mà còn nhiều tôm cá nên cứ ra đồng là có cái ăn. Tụi tôi, lớn lên với đồng ruộng, với hương gió đồng khen khét, với man mát nồng hơi đất sau cơn mưa dông mùa hạ.
Món của mẹ, có khi chỉ là miếng cá khô, hũ mắm giữa mùa đông ngập lụt. Tụi tôi, cứ vào mùa ngập lụt là rệu rạo nhai cá khô thay cơm. Đồng ngập một màu trắng đục, nhấp nhoáng ánh trăng le lói giữa đêm khuya cứ rờn rợn. Tụi tôi, lại giăng lưới giữa buốt giá đêm đông, những ngọn đèn dầu leo lét cháy dang dỡ như cuộc đời cơ cực của cha mẹ.
Món ngon, chỉ có thể là mớ rau sống hái vội trong vườn, là bát canh nấu rau tập tàng loanh quanh trong ngõ.
Tôi, thằng con áp út, phiêu bạt bao nơi, đi bao chốn, thi thoảng trở về bên mẹ. Mẹ không bao giờ hỏi ăn gì để mẹ nấu mà chỉ cần nhìn con thôi. Thế là cả món ngon đầy bữa. Bố hay bảo, thằng này rách trời lọt xuống nên toàn đòi ăn ngon, toàn khoai với ngô mà lớn lên thôi.
Mẹ đi, xai ngái một đời, về với miền gió và cát, mênh mang trong tôi là hương vị món ngon mẹ nấu. Từ bé đến giờ, tôi chẳng thèm món gì. Giờ, buồn vui lẫn lộn, chống chếnh nhớ mẹ, chỉ thèm một món do bàn tay mẹ làm.
Biết vậy thôi, chừ khó lắm rồi.

FDI khủng: "Được voi đòi cả quản tượng"

Câu chuyện đề xuất thành lập đặc khu kinh tế của Formosa bổng trở nên "trên trời" đối với chính phủ Việt Nam và đối với hành lang pháp lý về đầu tư, kinh doanh, quản lý doanh nghiệp của hệ thống pháp luật Việt Nam. Với đề xuất "lạ đời" của Formosa, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã thẳng thừng "Không cần thiết". Đấy là câu trả lời mạnh mẽ và nhất quán. Bên cạnh đề xuất này vượt khung pháp lý thì những đề xuất tương tự là "chưa có tiền lệ và không cần thiết".
Xưa, trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm đã nói với chúa Nguyễn Hoàng rằng "Hoành sơn nhất đái, Vạn đại dung thân" để nói lên vị trí chiến lược trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của xứ Đàng Trong. Giữ được dãy Hoành Sơn là bảo vệ được an nguy của dân tộc, đó là địa linh. Dãy Hoành Sơn là một nhánh lớn tách từ Đại Trường Sơn chạy từ tây về giáp biển đông. Vì là địa linh, là đôi mắt nhìn ra Vịnh Bắc Bộ nên nó trở nên quan trọng trong an ninh quốc phòng. Những ngày tháng 10/2013, người con vĩ đại của đất nước, đại tướng Võ Nguyễn Giáp đã chọn Mũi Rồng, núi Thọ Sơn để hoá linh. Nơi người an nghỉ đầu gối Hoành Sơn, mắt hướng về biển đông dõi về biển Đông muôn đời sóng vỗ.
Trở lại với câu chuyện các dự án FDI khủng: Trước, Samsung đã đặt nhiều điều kiện cho việc mở rộng đầu tư sản xuất tại Việt Nam. Chính phủ và địa phương đã rốt ráo hỗ trợ để giúp Samsung phát triển. Một thời, họ cũng đã đòi hỏi nhiều ưu đãi về chính sách thuế, chính sách sử dụng đất, sử dụng vốn, nhân công, công nghệ,... Tuy nhiên, đến nay, đầu tư của Samsung cũng là mô hình cho Việt Nam học hỏi, hoạt động kinh doanh và xuất nhập khẩu của Samsung chiếm tỷ trọng không nhỏ trong giao dịch thương mại quốc tế của Việt Nam.
Với Formosa, tự dưng họ lại đề xuất thành lập một đặc khu kinh tế riêng biệt. Nhìn lại lịch sử của dự án, họ đã nhận được quá nhiều ưu đãi, nhiều đòi hỏi đã được đáp ứng từ phía địa phương và chính phủ. Vậy mà, họ leo thang đòi hỏi thêm vô lý. Họ tạo ra tiền lệ cho những kiến nghị tương tự và buộc chính phủ phải đi quản lý riêng rẻ từng dự án. Việc này, tương tự như câu châm ngôn hiện đại Đã được voi rồi còn đòi cả quản tượng.
Dự án thép Formosa, không cẩn thận lại biến Việt Nam mình thành một nơi chứa phế liệu khổng lồ.

Tác động của chính sách đối với giá hàng hoá

"Giá thực phẩm có xu hướng tăng trở lại trong 4 tháng gần đây. Giá thực phẩm bị đội giá do việc chính phủ kiểm soát chặt tải trọng vận chuyển của các phương tiện được coi là một nguyên nhân khiến thực phẩm tăng giá". (Nguồn: http://vneconomy.vn/20140624091813505P0C9920/lam-phat-6-thang-thap-nhat-trong-13-nam.htm)
http://hoptrandinh.blogspot.com/2014/05/chuyen-can-trong-tai-xe-va-nganh.html
 Xin nhắc lại: Việc cân trọng tải và kiểm soát trọng tải của phương tiện vận tải đường bộ là việc CẦN LÀM NGAY để chấn chỉnh tình trạng giao thông quốc gia và hạn chế việc chở hàng - phá đường đã diễn ra lâu nay.
Tuy nhiên, việc thực thi chính sách này sẽ tác động rất nhanh đến giá cả hàng hoá.

Bao năm tôi đã rời xa mẹ

Nắng gió bên đời nhẹ tựa mây

Bao năm mẹ đã về bên ấy

Xào xạc lá khô trẩy bên chiều

 

Chuyện cân trọng tải xe và ngành logistics của Việt Nam mình

Chưa bao giờ chuyện giá cước vận tải đường bộ lại đột biến tăng mấy trăm phần trăm như giai đoạn tháng 3 - 4/2014. Cước vận tải hàng hoá đột ngột tăng trước sự ngỡ ngàng của các doanh nghiệp sản xuất cũng như các chủ doanh nghiệp vận tải. Tăng giá cước vận chuyển: Đây là giải pháp cuối cùng trong việc bảo toàn hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vận tải.
Tôi không bình luận việc cân xe là vì "xe chở quá tải cày nát mặt đường" vì việc này là của Bộ GTVT. Tuy vậy, thị trường luôn nhạy cảm với các chính sách quản lý nhà nước, khi các chính sách đó có thể tác động ngay lập tức đến nguồn thu của nhà vận tải. Việc đưa hoạt động quản lý trọng tải phương tiện vận chuyển là việc đúng, cần làm ngay. Tuy vậy, biến động thị trường do một chính sách kiểm soát cần được đánh giá đầy đủ, chi tiết và cẩn trọng.
Vận tải, nhà vận chuyển là đối tác có mặt hầu như vào các giai đoạn sản xuất của doanh nghiệp sản xuất. Các hoạt động logistics của doanh nghiệp hay của cả nền kinh tế thường có nhà vận tải tham gia. Vận tải tham gia đầy đủ vào các giai đoạn của logistics inbound và logistics outbound đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, trong hoạt động của mình, doanh nghiệp luôn quan tâm đến đối tác vận chuyển của họ.
Song, trên thực tế, với một doanh nghiệp, vận tải là một công đoạn của logistics. Nhà vận tải là đối tác logistics của doanh nghiệp. Phải coi việc vận tải là một phần quan trong trong chuỗi tạo ra giá trị của doanh nghiệp. Tương tự, một nền kinh tế, phải coi vận tải là đối tác của quá trình cung cấp giá trị cho chuỗi giá trị sản xuất của nền kinh tế.
Một tác động đột ngột lên cước vận tải sẽ kéo theo hệ luỵ là giá cả hàng hoá sẽ tăng lên bởi giá cước vận chuyển sẽ được nhà sản xuất tính vào giá bán sản phẩm. Qua đó, trực tiếp tác động đến các chỉ số kinh tế và sự phát triển của nền kinh tế quốc gia.
Đã qua rồi thời kỳ của nhà vận tải door to door. Giờ là thời của JIT (Just in time). Vận tải được coi là chuỗi cung cấp giá trị tạo nên giá trị hàng hoá đối với người tiêu dùng.
Việc buộc các phương tiện vận tải/xe tải có trọng lượng lớn phải đi qua các trạm cân tại các địa phương có tuyến đường đi qua thì ... quá trình Just in time của doanh nghiệp sẽ bị tác động. Ví dụ, một xe chở container từ điểm bắt đầu quốc lộ 1A (Hữu nghị quan, Lạng Sơn) về đến thị trấn Năm Căn, Cà Mau thì phải đi qua 31 tỉnh thành trên cả nước. Với mỗi trạm cân, xe phải dừng lại ít nhất 10 phút thì tổng thời gian xe phải dừng để qua 31 trạm cân là 310 phút, tương đương với 5 tiếng, 17 phút. Đây là một khoảng thời gian hơn 1 buổi làm việc của doanh nghiệp. Việc chậm trễ này ai bị tác động?
Việc cân trọng tải xe sẽ tác động đến một ngành rất lớn của nền kinh tế nước mình, ngành logistics. Tác động này không chỉ là nội địa mà còn tác động đến vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu mà Việt Nam mình là một công đoạn.

Chữ nào cho đời?

 

Chữ nào cho đời?
Bạn tôi rủ rê tôi ghé qua phố Văn Miếu xin chữ, hắn hào hứng lắm nhưng lại bị tôi phang một câu phủ phàng: "Từ khi hết đại học, ông đọc được mấy cuốn sách?". Hắn ngập ngừng rồi thú nhận: "Cơm áo gạo tiền nó đeo vào đầu rồi, làm đếch gì còn thú đọc sách như hồi trẻ con". Thế là cuộc hẹn của tôi và hắn bị huỷ bỏ, hắn còn ới thêm "Tôi qua ông rồi làm tí cay cay cho đời thấy ngọt ngào". All right.
Cứ mỗi lần tết về, đi qua khu phố Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tôi lại nhớ đến bài thơ Ông Đồ của tác giả Vũ Đình Liên:
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua.

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
«Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay.»

Nhưng mỗi năm mỗi vắng.
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu...

Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay.
Lá vàng rơi trên giấy.
Ngoài trời mưa bụi bay.

Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

Trước tết, Hà Nội ra văn bản "quy hoạch" lại "phố Ông Đồ", người ta bắt các ông đồ đem lều chỏng, nghiêng bút vào ngồi trong khu di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám. Rộ được vài hôm, hẻo khách xin chữ, các ông đồ hiện đại lại dọn ra vỉa hè ngồi cho chữ. Những chữ ngoằn nghoèo, rồng rắn, long phượng, ngọ mùi cứ gọi là kỳ vĩ, ẩn dụ và nhuốm đầy khí kim tiền.
Ngày xưa, thời còn là xã hội phong kiến, nho học nổi lên như là một nét chính trong quản lý xã hội, nhiều người không được đi học chữ, một số ít người được đi học, thi đỗ đạt và làm quan, có địa vị trong xã hội. Đã đi học là phải có thầy dạy chữ. Xưa, học đâu có phải là Toán - Lý - Hoá - Sinh - Sử - Địa - ... như bây giờ mà chắc phải học mấy pho sách thánh hiền, viết chữ đẹp, gieo vần mấy câu đối, khai bút vài câu thơ, ngâm mấy bài vịnh, tính toán vài con số, dựng vài mưu đối nhân xử thế, kiến thức về luật pháp, lệ nước... Vậy là đỗ đạt, thế là thành quan. Thi mà làm thơ hợp ý vua quan thì đỗ đạt. Danh tiếng cả làng, cả họ.
Một vài người thầy dạy học trở thành Nhà Nho chứ không phải là thầy đồ. Thầy đồ chỉ là một phần rất nhỏ trong số lượng nhà nho/thầy giáo khi xưa. Những nhà nho được dân yêu mến, kính trọng là những người có trí tuệ, học thức, kiến thức cao. Họ có lối sống hợp với lòng dân, có đạo đức thanh sạch.
Xưa, mỗi độ xuân về, nhiều nhà mang con đến nhà thầy nho xin chữ. Cái chữ đi xin là chữ thể hiện ước vọng của bậc cha mẹ đặt hy vọng vào con cái. Xin được chữ rồi, lại được thầy giảng giải cho cái nghĩa, cái khí ẩn dụ trong chữ. Bộ chữ được viết ra có thể ẩn chứa trong đó cả cái lý, cái trí, cái nhân của người xưa. Không phải nhà nào đến xin thầy cũng cho chữ mà giai thoại với cụ Tam Nguyên Yên Đỗ Nguyễn Khuyến là một hình mẫu về việc trọng người xin chữ.
Mấy năm trở lại đây, cứ dịp gần tết và đến hết rằm tháng Giêng, phố ông đồ ở Hà Nội lại đông nghẹt người đi mua chữ. Nhiều người coi đi mua chữ đầu năm là việc trọng đại, cần phải làm, mua được cái chữ là sung sướng lắm, lấy làm thoả chí rồi mang cái chữ về nhà, lồng khung kính đẹp trang trọng treo giữa phòng khách, ngắm nghía mãi không chán.
Không phải phần lớn những người đi xin chữ là theo trào lưu nhưng một bộ phận không nhỏ chẳng thể biết nghĩa của nét chữ mua được là gì. Quanh đi quẩn lại thì toàn chữ Lộc, Tài, Trí, Nhẫn, Phúc, Tâm...  Nay thì thêm cả thư pháp viết bằng tiếng Việt Quốc ngữ. Cứ nhìn vào chữ quốc ngữ theo kiểu thư pháp, vặn cổ nghiêng mình mãi mới đọc được. Hãi hết cả mắt. Cách đây độ bảy tám năm, hồi vợ tôi còn làm việc ở một hãng sản xuất máy in, một hôm vợ tôi hồ hỡi khoe "Anh thấy chưa, máy in công ty em giỏi cực, in được cả chữ thư pháp trên giấy dó". Tôi gật đầu, tài thật, tài thật. Mà đúng là cái máy in đó in được thật, nhìn xa cứ như viết ra bằng nét cọ bút lông.
Thời nay, có ai đi xin chữ mà biết gốc tích các ông đồ ngồi vỉa hè đấy chăng? Liệu rằng, người đang viết chữ kia có được trọng vọng, tài dày, đức cao, con cái gia đình thuận hoà như những bậc nho gia đời xưa. Liệu có ông đồ, bà đồ nào ở vỉa hè kia lại nỡ từ chối người mua chữ khi nhìn cái dáng, cái hình người mua chữ khó có thể xứng với nghĩa cái chữ sẽ viết ra. Tôi đã chứng kiến một ông đồ, khi tôi hỏi mua chữ Kiên thì ông phải lọ mọ tìm trên cái iPad mới cóng, một hồi sau lại bảo chữ Kiên này không có trong từ điển. Hình như, mỗi độ dứt đông xuân về, đoạn phố Văn Miếu Quốc Tử Giám lại trở thành cái chợ mua - bán cái chữ, thứ mà người ta hay vinh doanh nó là "một nét văn hoá đáng trân trọng của dân tộc". Cũng chả trách các ông đồ, bà đồ ngồi đó, với họ, chữ nghĩa thì cũng phải kiếm sống trước đã, đúng như câu "có thực mới vực được đạo".
Ngày xưa, cái chữ được thỉnh về nó chứa đầy ẩn ý, ước vọng và thành kính. Một tục lệ, một nét chấm phá cho mùa xuân càng thêm ý nghĩa. Nay, mấy câu thơ:
Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay.
Lá vàng rơi trên giấy.
Ngoài trời mưa bụi bay.
Có lẽ, không còn hợp nữa. Già - trẻ - gái - trai - váy ngắn - chân dài cứ nườm nượp đòi mua chữ. Có đứa còn ngồi vắt vẻo trên xe máy, phì phèo thuốc lá, lôi trong túi cái xì mát phôn ra dí vào mặt ông đồ rồi thét "Lão viết cho chữ lày, lăm chục nhá". Vãi thật.

Những con đường của Tết

Tôi gần bốn mươi, cái tuổi của phảng phất hoài ước cổ và nhăm nhe thay đổi trước bao biến đổi của cuộc đời. Cả phần tuổi thơ tôi gắn liền với những cái tết ở miền quê, những cái tết vẫn còn đọng lại trong ký ức và vẫn đi qua trong những giấc mơ.
Nhiều người vẫn tự vấn và thốt lên rằng, tết nay chán quá, buồn quá, không như ngày xưa nữa. Họ buồn, họ vấn vương cho những gì đã mất và sắp đi qua cuộc đời họ bởi, nhiều người không còn giữ được chút hồn quê nhà, không còn hương vị tết xưa cũ. Đừng hỏi bọn trẻ tại sao lại coi cái tết như một kỳ nghỉ bởi chính cha mẹ bọn trẻ đã sớm rũ bỏ đi hồn cốt của chính mình. Ai đời, người lớn lên từ quê lại không thể gói được cái bánh chưng để dâng lên tiên tổ; họ không làm nổi một hũ dưa hành để tạo nên một món ăn đoàn tụ. Tết với họ, là ra đi, là nghỉ ngơi và tận hưởng. Họ đã thế và con trẻ sẽ làm theo cách của họ. Tôi đã đọc được đâu đó rằng, trẻ con, chúng chẳng bao giờ nghe lời người lớn nói mà chỉ làm theo những gì người lớn làm.
Tết quê, khi đám cải ngoài vườn bắt đầu trổ hoa, mẹ lại tất tảo đi về. Nhiều khi mẹ cứ lẩm bẩm, "răng mà nhanh rứa hè, chạp lại về rồi". Đó là những ngày bọn trẻ chúng tôi chuẩn bị đón tết. Tết với chúng tôi, chẳng phải là tấm áo mới hay miếng ăn ngon mà là tết của những trò chơi, của những lễ tục mà chúng tôi được tham gia.
Cứ sau rằm tháng chạp, người quê lại bắt đầu dựng cổng chào đầu ngõ. Cái cổng chào bằng mấy cây gỗ và được trang trí bằng rơm, lá thông, lá bạch đàn, có khi còn là lá dương xỉ. Tụi trẻ bọn tôi được tham gia hái lá, leo trèo, đứa nào đứa nấy hò hét ầm ĩ cả đường quê. Sau cổng chào là làm lại đường làng, quyét vôi các gốc cây, ngõ nhà, bờ rào. Chỉ sao một ngày, cả làng quê trở nên thơm mới lạ thường, con đường làng cả năm nhão nhoét thế mà trở nên cứng cáp, láng mịn tinh tươm. Tụi trẻ chúng tôi cứ ước chi khi lớn lên sẽ đổ nhựa con đường làng để đi học không bị trơn trượt.
Người quê hay chờ tết, chứ không phải đón tết. Họ dọn vén đường, ngõ, làm cổng làng để chờ tết, đó là cả một cuộc chờ đợi dài nhất trong năm. Chờ đợi của niềm hy vọng, của sự sẽ chia, của đoàn tụ và sum vầy. Những người con xa quê, dù có bộn bề đến đâu cũng vội vã trở về cho kịp bữa cơm chiều ba mươi. Tôi lớn lên, đi làm ở một doanh nghiệp vận tải, có năm, cái rét căm căm cuối chạp vẫn lao theo những chuyến hàng, những chuyến tàu biển cho kịp tiến độ. Đó là chiều ba mươi tôi được chờ đón. Những chuyến thiết bị cuối năm được giao xong đó là lúc tiếng gà rúc về chuồng, bọn chúng tôi ào ào dẫn cả đoàn xe đầu kéo về nhà để đón chiều cuối năm. Lúc đó cũng đã chẳng là chiều, đó là gần khuya 10 giờ tối. Bọn tôi cả gần trăm người lao về nhà, trong đêm tối qua ánh đèn pha, tôi thấy hình bóng của mẹ đứng cầm chiếc đèn pin đứng chờ ở trước ngõ. Tôi về, mẹ khóc. Mẹ thương chúng tôi vất vả cả năm nên vẫn chờ con về. Con về, kéo theo cả đàn con đồng nghiệp. Đó là một bữa tất niên, đó là một đêm giao thừa không thể quên. Đêm giao thừa của những đứa con xa nhà, đêm của đoàn tụ ngắn ngủi để chuẩn bị cho ra đi đón chào năm mới. Năm đó, chúng tôi trắng đêm trên bến cảng, trên công trường.
Chờ tết không chỉ chờ mong người dương gian mà còn chờ đón những người đã khuất. Quê nhà, cứ bận sau ông công ông táo là lại ra nghĩa trang, nghĩa địa vun vén lại mộ phần, dâng mấy tâm nhang gửi cho những người đã khuất. Ai cũng mong muốn mời được người thân đã mất sớm về nhà đón tết. Con đường từ một phần về nhà là con đường thân thuộc. Ba mươi tết, đó là ngày vĩ đại nhất mà tôi từng thấy trên cuộc đời này. Bữa cơm chiều ba mươi tràn ngập yêu thương và yên bình. Đó là ngày đoàn tụ, ngày chuẩn bị cho lễ Giao thừa - lễ lúc âm dương giao hoà, trời đất giao thời. Chiều ba mươi, quê tôi vẫn thi thoảng nghe tiếng mẹ già nhà ai đó nức nỡ xót xa, cánh cổng nhà vẫn mở và dáng mẹ gầy ngồi bên bậu cửa ngón con về. Con của các mẹ chẳng đi xa nhưng cũng chẳng gần, các con ở trong con tim của mẹ, họ là những người lính đã hy sinh trong cuộc chiến giữ đất cho dân tộc. Họ đã ra đi, đi mãi, họ trở về với đất của làng quê, về bên các mẹ nhưng cứ xa vời vợi. Xưa, bà nội tôi hay khóc trong chiều ba mươi, bà nức nở đến nghẹn ngào. Cứ thấy đứa con cháu nào về là bà lại nhớ, nỗi nhớ xót xa và ngóng đợi. Đêm ba mươi, bà không bao giờ ngủ, chỉ ngồi cửa ngóng đợi con về. Có người mẹ nào như bà nội tôi, gần 70 năm vẫn cứ đợi con về. Chú tôi, mang tên mình là liệt sỹ.
Tết giờ đã khác, ai không nhớ hai con đường trở về thì tết chẳng còn, sẽ là bơ vơ và không tìm thấy con đường trở về cho chính cuộc đời mình.

Món dưa cà hồn quê

Đi từ nam chí bắc của đất nước mình, ở đâu bà con đồng bào cũng có món dưa muối ngon miệng. Bà con muối đủ thứ như cà, cải bẹ, dưa chuột, củ cải, cà rốt, su hào, giá đỗ, bắp cải... Hầu như, các mẹ các chị ở quê ai cũng biết làm món dưa muối. Quê tôi, miền trung nắng gió, cứ mùa hè về là có món dưa hấu xanh muối ngon tuyệt. Người quê, không phải ai cũng muối dưa cà ngon, có người mát tay tốt vía thì ang/vại dưa cà đủ ngon và thơm đượm. Những người xấu vía, ác đức thì muối vại dưa muối trở nên khắm khú, kể cả họ cho tay vào lấy ra cũng làm cho cả vại trở nên hỏng. Quê nhà, cứ tết về là mẹ lại muối vại dưa cả vàng ruộm, chua chua mằn mặn để nấu canh chua hoặc dầm với tỏi, ớt, gừng, hạt tiêu, nước mắm lại trở thành món ăn đơn giản nhưng lại khó quên. Tôi đi nhiều, xa nhà lâu nhưng trong giấc mơ vẫn mơ về nồi canh chua mẹ nấu. Mà lạ, quê nhà, giữa mùa hè nóng nực mà ai cũng thích được húp bát canh chua nóng sốt. Bố hay bảo, làm bát canh của mẹ lại tỉnh cả người, mát cả bụng.
Tết này, bạn tôi biếu lọ dưa của kiệu muối. Mà năm nào hắn cũng chuẩn bị cho tôi một hũ. Hắn bảo, ăn đi, ăn dần để hồn quê còn mãi, để vấn vương đất nhà cằn khô nhưng đẫm tình người. Tết về quê, đến nhà bạn cũ, vợ bạn cứ bảo chồng, anh giữ bạn lại ăn bát cơm với canh chua cho ấm bụng rồi về. Chợt vui buồn lẫn lộn, vời vợi nhớ bát canh chua của mẹ.
Hà Nội mênh mông người với những đại siêu thị và minimart, gần tết, nhiều cô nhiều bà ào ra siêu thì hộc tốc mua vài hộp kim chi của xứ Triều Tiên, ăn vào xuýt xoa khen ngon tuyệt. Cũng lạ, xứ họ có mỗi của cải và bắp cải muối rồi cho thêm tí ớt vào nữa là thành đặc sản. Họ tài, họ làm thương hiệu Kim chi ra cả toàn cầu. Mấy bà, mấy cô ở thành phố nước mình, cứ tấm tắc khen ngon, nước mắt nước mũi dàn dụi khi vừa ăn kim chi vừa xem phim tình cảm dài tập của Hàn Quốc phát trên ti vi kênh dành cho các bà nội trợ và giúp việc. Chả biết họ chảy mũi vì cay hay vì thương cảm cho thân phận cuộc đời trên phim?!
Tết này, nhà đã vắng đi hũ dưa hành của kiệu, thiếu đĩa dưa cà muối mà thay vào đó là mấy hộp kim chi ngầy ngậy, đỏ áu và mùi vị thì khắm khú dị thường. Cái tủ lạnh đã bắt đầu bốc mùi kim chi khú lên rồi.
Tết về, mênh mang, man mác nỗi nhớ phong vị quê nhà, hương vị tết của dân tộc. Tết về, dơm dớp mùi bia nhập khẩu, rượu tây có mười mấy năm tuổi, đĩa trái cây xuất xứ từ âu mỹ và đĩa kim chi. Tết còn đâu vị quê hương, vị bản địa nơi đất ở.
Các bà, các mẹ hỡi ơi, bên cạnh đầu tư cho con gái nhiều kiến thức, bằng cấp thì cầm tay, chỉ việc cho các con giữ lấy nét xưa của dân tộc. Một hũ dưa cà muối cũng đủ níu kéo hồn cốt con cái trở về với mái nhà đầm ấm.
Các cô, các chị, hãy đừng vì địa vị, làm giàu hay tốn thời gian cho thẩm mỹ viện để làm đẹp mà quên đi cách muối một hũ dưa cà. Nồng đượm của hạnh phúc gia đình, sự đoàn tụ của các con và chồng chỉ có thể ở mâm cơm ngày tết, trong tiết háo hức của bữa cơm tất niên chiều ba mươi.

Có cha bên đời

Hôm qua bố gọi điện, thông báo mấy việc linh tinh liên quan đến đám cưới cu em và cả chuyện chuẩn bị cho cái tết. Một hồi, bố trầm ngâm rồi nói "Rứa mà cũng đã 3 cái tết rồi". Có điều gì đó trong tôi vỡ oà theo những giọt nước mắt. Bố như người bạn lớn của tôi, từ bé đến lớn, bố và tôi lúc nào cũng sinh sống cách nhau một khoảng không gian khá xa nhưng ông luôn là người để tôi trò chuyện.
Ngày đầu đi biển, ông dặn "Lớn rồi, đi ra biển để thấy mình bé nhỏ và vững chãi hơn".

Một mai con lớn khôn

Một mai con lớn khôn
Không ê a đọc chữ
Nhưng con cần học giữ
Đọc cuộc đời qua tim
Qua những ánh mắt nhìn
Qua hình hài con chữ
Qua dáng mẹ tảo tần
Qua bóng cha lặng lẽ
Qua những điều mới mẻ
Của tuổi trẻ con đi
Của những gì có được
Là con đã lớn khôn
Con sẽ học vuông tròn
Để ấm êm yên ả
Con sẽ nhìn biển cả
Để thấy mình nhỏ nhoi
Con sẽ xuyên núi đồi
Để cho mình vững chãi

Định mức khuây khoả (Quantum of Solace): Giới hạn chịu đựng

Xin được lấy tựa để của bộ phim bom tấn về James Bond để đặt tiêu đề cho bài viết này. Cảm xúc của tôi khi đọc xong bài viết này trên báo Tuổi trẻ (http://tuoitre.vn/Giao-duc/585719/day%C2%A0doa%C2%A0tre-mam-non.html#ad-image-0; http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/585764/xem-video-clip-day-doa-tre-mam-non.html)
Quả thực, tôi không dám xem hết đoạn phim do các phóng viên cung cấp. Có cái gì đó rờn rợn kinh khiếp trong cảm xúc của tôi. Tôi tự hỏi, các bảo mẫu trên có phải là người hay không nữa, họ hành động với trẻ em còn thua các con vật tồn tại trên trái đất.
Tôi thử tra google với câu lệnh "bảo hành trẻ em", nó cho kết quả là 1.110.000 (https://www.google.com.vn/#q=%22b%E1%BA%A1o+h%C3%A0nh+tr%E1%BA%BB+em%22). Đúng là nghẹt thở. Tim thắt và quắt ruột.
Còn nhớ vụ bảo mẫu Hồ Ngọc Nhờ chăm trẻ bằng chân, Quản Thị Kim Hoa cho ăn bằng thước, tắm mát kiểu Trần Thị Phụng, chăm trẻ bằng cách nhốt vào thang máy dạng Trần Thị Xuân Nữ, dán băng keo vào mồn như Lê Thị Lê Vy. Cứ mỗi vụ xảy ra là xã hội dậy sóng, Còn bây giờ, hai bảo mẫu ác quỷ là Lê Thị Đông Phương và Nguyễn Lê Thiên Lý. Đáng tiếc, vụ sau lại nghẹt thở hơn vụ trước. Những người phụ nữ, đàn bà đã và đang hoặc sẽ làm mẹ? Họ nghĩ gì khi để cho ác thú trong tâm hồn mình trỗi dậy?
Hỡi các nhà quản lý, các địa phương, hãy làm gì đi chứ? Liệu rằng chúng ta cứ khởi tố mãi được không? Có giọt nước mắt của cha mẹ nào bằng giọt nước mắt uất nghẹn, bất lực khi biết con mình bị bạo hành bởi những hành động ác quỷ hơn loài quỷ của các bảo mẫu trên.
Người ta sẽ bàn đến chuyện trường công, trường tư, có phép hay không phép, có camera hay giám sát từ chính quyền địa phương....?! Tại sao những vụ bạo hành này lại xảy ra đối với con trẻ của những người công nhân tại các khu công nghiệp, các khu sản xuất với mức sống còn đang teo tóp? Chẳng lẽ, con trẻ, là da là thịt, là đồng bào mình, máu đỏ da vàng là vậy mà lại đối xử ác quỷ thế chăng? Hay là người nghèo thì được đối xử như vậy? Nơi chốn nào an toàn và nhiều niềm vui cho con trẻ?
Làm gì đi chứ, hỡi các nhà quản lý! Định mức khuây khoả dành cho các bảo mẫu đến vậy là được rồi. Hay là kết cục có một cái chết bi thương của người mình yêu như trong bộ phim  của James Bond?!
Sự chịu đựng của các bậc cha mẹ đã đến mức tới hạn. Cảm giác một hành động khẩn thiết của các nhà quản lý đang được người dân chờ đợi. Có điều gì đó đang trào ứ lên đến gan óc của các bậc cha mẹ về một giải pháp quản lý hệ thống giữ trẻ.
Lên tiếng và hành động đi hỡi các nhà quản lý. Làm được gì thì cứ làm đi. Khi người ta không thể khóc được nữa là lúc con người sẽ có những hành động đáp trả xứng đáng với hành vi bạo hành.
Đừng để nước ngập đến đầu rồi mới chạy.

Qua những giấc mơ

Đêm qua, trong giấc mơ tôi mơ thấy mình chân trần, bé tí lon ton trên cánh đồng khô đầy gốc rạ sau mùa gặt. Đằng đẳng, cũng đã gần 20 năm xa nơi tuổi thơ và lớn lên. Đi xa, lang bạt kỳ hồ khắp chốn từ núi rừng thăm thẳm Trường Sơn cho đến những vùng biển xa xôi bên Đại Tây Dương nhưng tôi vẫn lặp lại những giấc mơ xưa cũ, bé thơ. Đi xa, chẳng nơi nào níu kéo tôi lại với những giấc mơ, chỉ là những ký ức mênh mang của tuổi trẻ, còn lại, vẫn là da diết nỗi nhớ quê nhà.

Bạn tôi ở Hà Nội, hắn hỏi, ở quê có chi mà mi hay về rứa? Tôi không trả lời được.

Tôi thích cảm giác sớm mai tinh mơ hít đầy lồng ngực hương vị mặn mòi của gió biển, tôi thích nghe tiếng gà gáy giục canh sớm, tôi ao ước được hít căng cánh mũi mùi lúa đến kỳ trổ đòng. Quê nhà, có ai không nhớ mùi sữa thơm nồng bên má chú bê con, có ai không nhớ tiếng ăng ẳng, rung rúc, rù rù của bọn cún con nhảy cẩng lên khi lâu ngày gặp lại người nhà. Tôi thích được ngắm chiếc bánh mặt trời nhô cao từ dưới mặt biển, rực hồng và đầy sức sống. Quê nhà, nhớ bà hàng xóm có món dưa môn mới muối đã mang sang cho hàng xóm một bát làm vui, nhớ vạt khói bếp chiều vương vấn quanh mái hiên nhà. Miền quê xa ngái, thăm thẳm là những nỗi nhớ chầm chậm len vào cuộc đời.

Quê nhà tôi đấy, nhớ dáng mẹ với vạt áo đẫm mồ hôi giữa mùi đông, nhớ tiếng cha thở nặng sau khi gánh khoai sắn về chiều muộn. Mấy năm rồi, mẹ rời xa dương gian tôi vẫn mơ thấy dáng mẹ bên hiên nhà từ thủa tôi còn bé. .

Sống giữa đô thì thành phố mà cứ nôn nao nhớ quê nhà. Quê, không khói bụi mịt mù, không ồn ào còi xe, không tiếng mắng chửi rộn ràng của mấy bà bán hàng chợ cóc. Quê, chẳng ai dè sẻn câu hỏi thăm hay nụ cười thân thiện. Bao lần, giữa vạn người lầm lũi mưu sinh nơi đô thị tôi tìm kiếm một ánh mắt sẽ chia hoặc một nụ cười tươi mới nhưng khó quá.

Giao thông ở Mỹ: Cảnh sát về nhì

Bạn tôi, hắn "bị" định cư ở Mỹ khoảng 15 năm nay rồi, hắn bảo, ở tạm bên ni, khi mô lớn tuổi thì về nước "cho nó lành". Hắn làm phóng viên cho một tờ báo nhỏ, kiếm cũng kha khá, thi thoáng đánh hàng về Việt Nam kiếm tí tiền lời tỷ như áo quần, ví, kính mát, đồng hồ....Hắn nói, hàng xách tay xin, nhưng hầu hết, sản xuất tại Trung Quốc.
Hôm qua hắn online than: "Vừa bị cảnh sát giao thông níu, phạt mấy chục đô, nhưng, thằng bảo hiểm nó vừa thông báo charge thêm phí 15%. Ức không thể cãi được. Việt Nam mà làm thế này thì giao thông ngon hẳn lên cho mà coi". Tôi hiểu hắn, bởi tôi đã 2 lần đến Mỹ. Dù đến và loanh quanh trong khu cảng Los Angeles và Long Beach vài ngày.
Người Mỹ cũng như người nước khác trên thế giới, đôi khi họ nhờn luật. Cảnh sát ở Mỹ được cái là làm việc công minh, cấm có nề quen biết mà xin xỏ. Vi phạm, phạt. Cãi, phạt. Không chịu nộp phạt, phạt nặng hơn. Bạn tôi, có lần hắn đâm đơn kiện lên toà của thành phố LA để đòi 40 đô tiền phạt đậu xe không đúng vạch, hắn lý luận rằng, cái vạch quá nhỏ đối với cái xe của hắn. Hắn lên toà, hắn cãi lấy được, không luật sư, không trợ lý. Hắn bảo, nếu thế thì kẻ cái vạch rộng ra tí. Thế mà toà chấp thuận lý lẽ của hắn. Trả hắn 40 đô, bắt cảnh sát giao thông phải xin lỗi hắn.
Nước Mỹ, ra đường bị cảnh sát giao thông hụ còi và kiểm tra thì phải làm theo, cấm có từ chối mà bị phạt nặng hơn hoặc nguy hiểm đến tính mạng. Bạn có thể chạy xe vượt đèn hoặc quá tốc độ, bạn bị phạt khoảng hơn 200 đô. Bạn OK, coi như rút kinh nghiệm.
Vậy nhưng, sau khi bạn đã bị trừ tiền trên tài khoản, các nhà bảo hiểm mới "trò chuyện" với bạn. Vụ này liên quan đến tiền túi của bạn. Mức phí bảo hiểm của bạn có thể bị tăng lên gấp đôi, thậm chí gấp 3 bởi hồ sơ của bạn đã "bị điểm danh". Nhà bảo hiểm đánh giá vào đạo đức và ý thức tuân thủ luật pháp của bạn.
Ở Mỹ, không có bảo hiểm là không có chi sất. Nhà bảo hiểm có đủ quyền để xử lý túi tiền của bạn. Cảnh sát họ chỉ phạt, không nhắc nhở, không đôi co. Còn lại, nhà bảo hiểm sẽ "chơi" với bạn cho đến ngày bạn chán ngán việc sở hữu chiếc xe hơi.
Mà ở Mỹ, bán cái xe hơi cũ cũng là một câu chuyện hay. Xin hầu chuyện trong thời gian tới về chủ đề này.
Ước chi, nhà bảo hiểm ở Việt Nam mình áp dụng được theo mô hình phạt của Mỹ, giao thông ở Việt Nam chắc đỡ khổ hơn nhiều.

Siêu bão và Lòng tham

Mấy ngày hôm rồi, con dân nước Việt bỗng dáo dác,  ngơ ngác hết cả. Đầu tiên, khi cơn bão số 14 (Haiyan) đang ở tít ngoài Thái Bình Dương thì đã có tin đổ bộ vào khu vực nam bộ. Một cuộc di dân đã rục rịch bắt đầu. Ngày 8/11/2013, dự báo vào Trung Trung bộ và Nam trung bộ, dân làng đang lay lắt với hậu quả của cơn bão trước nay đón thêm tin dữ bỗng nhói lòng, hui hắt giọt nước mắt rơi.
Một ngày sau, dự báo vào Bắc Trung Bộ, đồng bào lại nhốn nháo bởi hậu quả của 2 trận lũ liên tiếp đã đe doạ tính mạng của bà con. Họ lặng lẽ thu dọn tài sản, chằng chéo nhà cửa - mà còn gì nữa đâu mà giữ lại.
Đến 10/11/2013, chính thức bão số 14 đi vào vùng Đông Bắc Bộ, càn quyét Hải Phòng, Quảng Ninh. Bà con thấp thỏm và sẵn sàng đối phó với bão. Ai cũng lo, nhưng lòng người vẫn vững, bao đời nay, đồng bào đã đối mặt với hàng trăm, hàng nghìn cơn bão, bà con trở nên can trường, vững dạ.
Vậy nhưng, khi đối mặt với sự thật cuộc sống, với lòng tham vô đáy của một số người, đồng bào mình lại trở nên uất nghẹn, giọt nước mắt mặn chát như chính cơn sóng biển đục ngầu đang dội xuống cuộc đời.
1. Bố ở quê, sau cơn bão là hoang tàn nhà cửa, vườn tược. Mái tôn che nắng mưa bao đời nay bị cơn bão thổi tung bốc đi hàng chục mét.
Sau bão, bố cặm cụi gom góp để làm lại. Ra cửa hàng bán vật liệu xây dựng, sau khi nghe phát giá bán mấy tấm tôn, xi măng, gạch ngói, bố gọi cho tôi "Thôi con ạ, ra Giêng rồi làm, chừ đắt lắm, giá gấp 5 gấp 6 so với bình thường. Họ chém ác quá..."
2. Cơn bão 12, bạn tôi đi qua Nghệ An, vì ngập lụt nên không thể di chuyển, bạn phải mua gói mì tôm với giá 50.000 đồng/gói. Bạn buồn, bạn nghẹn ngào với giọt nước mắt đắng chát. May thay, đồng bào địa phương trong cơn khốn khó đã không bỏ nhau, họ đùm bọc và yêu thương. Tối đó, bạn gọi "Ở với bà con một đêm mà sướng hơn tiên mi ơi"
3. Sáng chủ nhật, ngày 10/11/2013, vợ tôi đi chợ, khi đi về, mang theo vẻ mặt hậm hực và bực tức. Vợ nói, đúng là dân buôn bán, ngày mưa bão là chém giá lấy được. Người đi mua cũng tranh nhau mua. Bình thường chê ỏng eo chừ lại lao vào dành nhau mua. Rõ khổ.
Lòng tham của con người sẽ được bộc phát trong cơn hoạn nạn.

Bác về rồi

Bạn tôi, người con của Lệ Thuỷ, nhà bạn gần nhà Bác Giáp, sáng sớm tinh mơ đã gọi điện nức nở "Bác về quê rồi mi ơi...". Quê tôi, già trẻ lớn bé đều gọi đại tướng là Bác Giáp.
Gần một thế kỷ Bác đi biền biệt, rời quê để lại cảnh đơn sơ của mảnh đất hương hoả do cha ông xưa để lại. Người đi, dòng Kiến Giang cứ lặng buồn quanh quẩn làng quê. Quê nhà, chỉ mong được Bác về. Bác đã về, về với bà con, với dân quê mộc mạc. Bác về, như hơi ấm bếp than hồng trong kỳ giá rét.
Đằng đẳng cả đời của Bác đã ra đi để giành vinh quang cho Tổ quốc, giữ lấy tự hào cho Đất nước. Nay Bác về, Bác về với quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn, nơi Bác đã lớn lên trong nỗi cay cực của đồng bào bị xâm lăng. Bác về rồi, quê tôi ấm áp lạ kỳ. Dù Bác về với vong linh của người thiên cổ nhưng bà con ở quê vẫn mong ngóng Bác về. Bác về, dân quê không ai gọi Bác là đại tướng, chỉ thân tình với Bác và chúng con. Người quê đã bao năm chờ đón Bác, mong ngóng đến nghẹn ngào. Bác về, về với quê nhà, bà con vỡ oà nức nở. Bao năm biền biệt xa quê, Bác về lại với rặng phi lao, tiếng rì rào vỗ về bờ cõi.
Ngày xưa, mệ nội tôi vẫn gọi ông là Bác Giáp, mệ tôi mất lúc103 tuổi, dù đã già nhưng mệ vẫn mong một ngày được gặp Bác. Mệ đi, thăm thẳm trong tôi là lời kể của mệ về một người chỉ huy vì chiến sỹ, vì đồng bào. Ông nội tôi theo du kích, trước ngày bị giặc Pháp bắn, ông vẫn tự hào là đội quân của chỉ huy Giáp.

Thuật ngữ Government shutdown: Đóng cửa Chính phủ

Thực chất của thuật ngữ này có thể hiểu là một số hoạt động công ích của chính phủ B. Obama sẽ ngừng hoạt động. Chính phủ không có tiền để duy trì công việc đối với các hoạt động như công viên công cộng, cấp thị thực, dịch vụ tàu điện ngầm, buýt, kê khai thuế, chính sách an sinh xã hội, một phần của cảnh sát, quân đội.
Mấu chốt của sự kiện này là việc Thượng viện Mỹ không chịu ký chấp thuận đề xuất của Chính phủ/Hạ viện đối với ngân sách hoạt động năm 2014. Sâu xa, chính là sự uýnh nhau giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hoà.
Khi B. Obama lên nắm quyền tổng thống nhiệm kỳ thứ hai, lão đã áp dụng đạo luật chăm sóc sức khoẻ mới. Cụ thể là người dân Mỹ ai cũng phải có bảo hiểm sức khoẻ. Một phần ngân sách được chi cho chính sách chăm sóc sức khoẻ của dân Mỹ. Bên cạnh đó, còn có đạo luật chăm sóc y tế mới. Để có tiền chi, Chính phủ gào với lưỡng viện về việc tăng thuế và đánh thuế thu nhập của người giàu - những người có thu nhập từ 1.000.000 USD/năm.
Khi đụng đến túi tiền của người giàu, việc đầu tiên là họ kêu la thảm lắm. Tiếng thảm của họ thấu đến mấy lão đại cử tri của Thượng viện, mà cái thượng viện này do đảng Dân chủ nằm quyền biểu quyết. Mấy lão Thượng viện không chịu chi ngân sách, chính phủ của B. Obama không có tiền tiêu nên tạm ngừng hoạt động.
Âu cũng là hậu quả của tiền bạc. Chỉ tổ khổ người dân, đặc biệt là dân nghèo, ngơ ngác hết cả lên. Giá dầu rớt thảm, tỷ giá USD down loạn xạ, giá vàng nhảy tưng tưng rồi cắm đầu lao dốc. Mấy con tiền, vàng, dầu, kim loại quý,... tan tác xác vơ như quả bơ thối.
Dân buôn xèng ở Việt Nam mình giữa trưa bổng thốt lên "Thôi, bỏ mẹ, chết cha tôi rồi".

Chuyện nước Mỹ: Taper - thuật ngữ kinh tế mới

Một thời, truyền thông Việt đã phải đi giải thích thuật ngữ "Điểm phần trăm" khi FED công bố các mức lãi suất cho đồng bạc xanh của họ. Chuyện nước Mỹ, chính phủ của tổng thống không phải là người chủ thực sự của đồng USD là chuyện đương nhiên như cô tiên giữa ban ngày. FED mới là ông chủ của việc in tiền và phát hành, chính phủ là con nợ lớn nhất của FED. Chuyện FED "nghĩ - ra - cách - làm - ra - tiền" cũng là chuyện hay với bao thuật ngữ kinh tế mới.
Cái chuyện FED lâu lâu đẻ ra một khái niệm mới và trở thành học thuyết cũng kỳ lạ, tỷ như chuyện của các QE - Nới lỏng định lượng.
Trước đây, câu chuyện về Vách đã tài khoá đã rùm beng lên. Rồi nay đến chuyện "Đóng cửa chính phủ". Oái oăm thay, cả một chính phủ lại phục thuộc vào ngân sách do quốc hội phê duyệt mới hoạt động được. Đóng cửa ở đây không phải là đóng theo nghĩa đen của từ này. Đóng cửa và chỉ một số dịch vụ công do chính phủ quản lý là không được cung cấp. Người dân tha hồ kêu than và kiểu chi cũng có biểu tình ... trong khuôn khổ.
Mấy ngày nay, google được một trận đổ dồn khi lệnh tìm kiếm khái niệm từ Taper được phát ngôn bởi lão Ben Bernaker râu bạc và lắm trịch thượng. Thi thoảng trong các bài phát biểu lão lại dùng từ taper, taper, làm cho mấy đứa phóng viên cứ mắt tròn mắt dẹt. Có người ở Việt Nam nó lại vanh vánh cái từ này nhưng thiệt sự là nỏ - có - hiểu - chi - mô - răng - rứa - chi cả.
Vậy taper là cái chi chi?
1. Từ điển wikipedia tiếng anh có một phần nghĩa của từ này là "Vay tiền" và một nghĩa tương đương với "thời kỳ quá độ" (a period of rest before competition) mà các cụ ở ta hay nói.
2. Với FED, Taper có nghĩa khác, nghĩa mà Ben Bernaker muốn diễn tả là:
Các gói QE  đã được tung ra làm cho mức lãi của USD chạm về 0% nhưng nền kinh tế vẫn chưa sáng sủa lắm, thất nghiệp còn cao. Khi đó, FED chơi bài QE bằng cách mua lại trái phiếu, chứng khoán thế chấp dài hạn với số lượng tiền là 85 tỷ USD/tháng.
Rồi một ngày đẹp trời, lão Ben bảo, bơm xèng ra ít tí đi, thế là bộ sậu của lão bảo, chừ đang là 85 tỷ đô thì rút xuống còn 75 tỷ USD, bằng mấy điểm phần trăm nhằm kích thích tăng trưởng ổn định. Thế là lão nói "Good, taper!".
Taper- có nghĩa là số lượng tiền được bơm ra ít đi so với gói QE đang hiện hữu. Taper - chỉ là một hành động trong một giai đoạn ngắn hạn. Ví dụ: Lượng tiền qua OMO đang là 100.000 tỷ đồng, tuần này, thống đốc chỉ đạo chỉ bơm 70.000 tỷ. Phần lệch 30.000 tỷ là taper gap.

Thuật ngữ mới mà quen: Ý định thư - Letter of Intent - LOI

Ý định thư - Letter of Intent (LOI) thông thường được dùng trên thị trường Hoa Kỳ, Canada, Anh, Đức. Đặc biệt là thị trường Bắc Mỹ thường hay sử dụng loại văn bản này.
Ở Việt Nam thì khác, khái niệm ý định thư hầu như không có trên giao dịch của thị trường. Phần lớn là thư chào hàng rồi đến là biên bản thoả thuận hoặc hợp đồng hợp tác.
LOI - đó là một văn bản trong đó người ký tên trên LOI đề xuất một giao dịch với người nhận LOI này. Người ký và nhận LOI có thể là bên bán hoặc bên mua. Trong mỗi tình huống LOI lại có ý nghĩa khác nhau hoàn toàn. Thông thường thị trường Hoa Kỳ dùng LOI khi thực hiện mua bán doanh nghiệp, tài sản của tổ chức.
LOI có nội dung là một tóm tắt cơ bản các điều khoản của hợp đồng ký kết sau này. LOI nêu rõ nội dung ý định, giá, các điều khoản ràng buộc mà người ký LOI muốn áp đặt với người nhận LOI. Bên cạnh đó, LOI cũng có thể là bản phác hoạ, nêu được lợi ích trong tương lại mà người ký LOI vẽ nên để người nhận LOI biết và chấp thuận nó. Những lợi ích này có thể là những kỳ vọng của hai bên hoặc bên ký LOI đang mong muốn tham gia vào một vấn đề kinh doanh nào đó của người nhận LOI.
Về cơ bản, LOI không phải là một văn bản có tính pháp lý mà đó chỉ là văn bản giới thiệu ý định của người ký gửi đến người nhận và mong muốn được người nhận chấp thuận. LOI chỉ có tính pháp lý khi một hợp đồng được ký và có dẫn chiếu những nội dung đã thoả thuận trên LOI.
Tuy không là một văn bản có hiệu lực pháp lý nhưng những rủi ro thương mại vẫn có thể xảy ra. Nó tương tự như những Biên bản thoả thuận hay là các hợp đồng hợp tác ở Việt Nam. Cứ nghĩ là vô thưởng vô phạt nhưng khi tiến hành hợp đồng, các văn bản này là cái cớ để hai bên/ các bên chơi nhau.
Ở Hoa Kỹ, LOI hay dùng để mua bán, thâu tóm cổ phiếu của doanh nghiệp. Tỷ như thương vụ Dell, Microsoft - Nokia, Google - Motorola. Hoặc đang có vụ ở Canada giữa RIM Blackberry và Fairfax Holdings

Tội đồ OTT - Over The Top

http://vneconomy.vn/20130826060255300P0C16/cuoc-3g-co-the-tang-vi-toi-do-ott.htm
http://baodautu.vn/news/vn/doanh-nghiep/dich-vu-ott-dap-v%E1%BB%A1-noi-com-nha-mang.html
http://mic.gov.vn/tintucsukien/tintonghop/Trang/D%E1%BB%8Bchv%E1%BB%A5OTTdoanhnghi%E1%BB%87pb%E1%BA%AFttayhayc%E1%BA%A1nhtranh.aspx

Các nhà mạng của Việt Nam mình đã qua thời canh tranh nhau bằng giá cước, số lượng thuê bao, băng thông khủng mà bỏ quên mất các dịch vụ tiện ích cho người tiêu dùng.
Hầu hết điện thoại di động hiện nay đều là smartphone, các chứng năng kết nối mạng internet là điều hiển nhiên có và các dịch vụ đi kèm thường được các nhà sản xuất "tặng" luôn cho khách hàng mua điện thoại. Một khi, các nhà mạng bị cướp mất miếng cơm ngon thị họ lại gào lên nhưng đang chết đến nơi rồi mà quên đi mình cần phải sáng tạo, cung cấp phần mền cho điện thoại để người tiêu dùng có thể sử dụng dịch vụ của nhà mạng cung cấp.

"Mẹ là vốn liếng yêu thương cho cuộc đời"

Mẹ mất đúng ngày trăng tròn vào ngày chớm đầu thu, nắng vẫn hanh hao và gió vẫn ấm nồng. Đã hai năm nay, cứ mỗi độ trăng tròn, tôi cứ giá như..., nếu mà....
Tôi ở xa mẹ hồi mời 16 tuổi, một mình sách vở theo học bởi mẹ muốn tôi học để đi ra ngoài. Hồi ở một mình, cứ có việc gì liên quan đến bếp núc là gọi điện hỏi mẹ. Có những món ăn, hỏi cách nấu nhiều lần quá mẹ lại chép cách nấu vào tờ giấy học trò, chờ cuối tuần tôi về rồi mang đi. Mẹ dạy tôi cách trồng bầu, bí, đậu, rau xanh. Mùa nào rau ấy, vườn nhà mẹ lúc nào cũng xanh mướt. Mẹ mất, tôi tự mày mò cũng có thể nấu được món cá kho, vẫn ngon, thơm và đậm đà vị quê nhà nhưng cảm thấy thiếu thiếu vị gì đó, rất khó gọi tên.
Hôm qua, gặp ông bạn hồi đại học, hắn dân Nghệ, ngồi một lúc, hắn bảo "Ăn uống cứ nhạt toẹt, cái vị mẹ tao nấu nó ấm nồng hơn, vợ nấu cũng được nhưng nó cứ .. thiếu thiếu vị của cuộc đời". Nói rồi, ngẫm lại, hắn nói đúng. Có đứa con trai nào mà không nhớ về món ăn mẹ nấu đâu, dù trang trí không bắt mắt hay nấu nướng cầu kỳ nhưng hương vị mẹ nấu thấm đượm tình yêu thương, che chở. Đàn ông, có lẽ, càng già đi, lại càng nhớ mẹ, nhớ những hoài niệm xưa cũ.  Nhớ mẹ, là nhớ những ký ức tuổi thơ, nhớ dáng lưng đẫm mồ hôi của mẹ, nhớ lọn tóc điểm sương được búi cao loà xoà dính bết lên trán bởi giọt mồ hôi chát mặn. Già đi, người đàn ông càng rất khó quan tâm đến kỷ niệm trước mắt mà chỉ chiêm nghiệm với những ký ức và hoài niệm xa ngái.
Hai năm rồi, mới đó mà mẹ đã về với đất, trở thành người thiên cổ, để lại cho tôi những hoài niệm yêu thương. Buồn vui với cuộc đời rồi sẽ vơi đi, có chăng, mùi mồ hôi ướt đẫm trên lưng áo của mẹ trong ngày đông giá vẫn phảng phất bên tôi.
Tôi càng già đi, càng cảm thấy mẹ là bến đời neo đậu, là nơi trở về cho những chuỗi ngày lang bạt xứ người. Về bên mẹ để thấy mình lớn lên, để học chắt chiu yêu thương và che chở.

Facebook có gì hay mà nôn nao đến thế?

Có nhiều người hỏi tôi một câu hỏi đơn giản: Ông có facebook không? Câu trả lời của tôi là: Tôi quá tuổi để mò lên đó. Họ hỏi lại: Ông làm một cái đi. Tôi trả lời: Tự dưng mắc vô một cái để rồi mình vướng với nó.

Tôi thích công nghệ, đặc biệt là các phần mềm và hệ điều hành liên quan đến mạng. Mạng đối với tôi như là một công cụ cho cuộc sống. Tôi thích Microsoft bởi đó là công cụ để làm việc, tôi yêu Blackberry bởi đó là một hệ điều hành tương thích với tôi. Tôi không mến Android bởi nó là cái chợ. Tôi đã từng xài iOS trên cái iPhone đời đầu và nhận ra rằng, nó chỉ là cái tôi của sở thích. Tôi thoả mãn với Google bởi nó có thể cho tôi công cụ để kết nối với những niềm yêu thích của tôi.

Tôi vẫn tự hỏi, Facebook (FB) là gì mà con người ta vướng vào nó. Tự nghĩ, đó cũng chỉ là một mạng xã hội, đã là xã hội thì nó có cái quy luật của xã hội. Xã hội, là tập hợp của con người đủ các sắc tộc, tôn giáo, văn hoá, lối sống, tính cách, trào lưu và … tâm lý đám đông.

Tôi biết FB, tôi thấy nó có lợi cho một vài mục đích đơn giản trong cuộc sống, nó trở nên là một công cụ giao tiếp và tiếp xúc với xã hội ảo dựa trên một tâm lý đơn giản của con người: Thích trò chuyện và biết chuyện khác ngoài con người của mình.

Tôi đã từng chứng kiến bạn bè và đồng nghiệp của tôi xài FB, họ đang làm những gì:

1.      Status:

Một dòng status ngắn ngủi cũng đủ để chia sẻ cùng mọi người về tâm lý, trạng thái, cảm xúc của mình. Yêu, ghé, giận, thương cũng chỉ trên một dùng ngắn này. Thói tò mò và hóng chuyện được khai thác tối đa qua status này.

Con người ta, khi ít giao tiếp trực tiếp thì lại thích cái gì đó rất ảo, rất cảm xúc tức thì. Tỷ như, một status đơn giản “Ước gì được xoã cùng người ấy….”. Đó là cảm xúc đủ để gây tò mò cho người khác bởi nội hàm và ngoại diên của câu nói được bộ lộ rõ rệt tâm lý của người đăng tin. Người đọc, chắc chắn sẻ tò mò bởi tâm lý bà 8, dưa lê đã ăn sâu vào tiềm thức. Âu – Á – Mỹ - Phi hay một châu lục nào đó thì cũng rơi vào trạng thái tò mò.

Một status thường xuất hiện là trạng thái thở than: Một người vợ giận chồng và viết lên FB rằng “Đồ chồng mắc dịch” hay một đôi yêu nhau giận hờn lại viết rằng “Thôi mình chia tay…” hoặc một nhân viên viết về người quản lý của mình “Sao nó giao mình nhiều việc thế?”. Những trạng thái thở than có thể giết chết cảm xúc và tinh thần của bạn ngay khi bạn vừa enter.

2.      Nút Like vô bổ:

Trên FB, bạn nhấn nút Like, nó tương tự như câu nói cảm ơn sáo rỗng ngoài đời khi bạn không cảm xúc. Bạn Like bởi vì bạn thích một câu nói hay một trạng thái nào đó, dù bạn không cảm nhận được khổ chủ có cần Like hay không.

Bạn Like, bởi bạn tin rằng, một ngày nào đó, mình viết điều gì đó mà không có ai Like thì bạn cảm thấy cô đơn, lạc lỏng trong thế giới ảo của FB. Còn ai chú ý, quan tâm đến bạn? Đây là câu hỏi thường trực trong ý nghĩ bạn. Tương tự như, bạn nói một câu với người thân của mình “Ôi, buồn quá, chán lắm cơ…” nhưng người thân không thèm đáp lại cảm xúc của bạn. Buồn hơn con chuồn đậu rồi bay, nhỉ?

3.      Đăng ảnh:

Con người, thói đời lại thích khoe, thích mọi người biết đến mình có gì. Bạn tôi ư? Ảnh món ăn, một phong cảnh, một bộ cánh mới, một nụ cười của bọn trẻ, hoặc một bức ảnh về một sự kiện hay hoàn cảnh nào đó. Họ lên cho lên FB, để làm gì? Trạng thái muốn người khác quan tâm đến việc của mình cũng chẳng khác nào tâm lý hóng chuyện bởi tò mò và đơn giản, khoe một tí.

Tôi thích một vài người bạn và đồng nghiệp, họ đăng ảnh bởi cảm xúc và tài năng của họ. Họ có thể biến bức ảnh của mình bằng tiền, bằng uy tín, bằng sự yêu mến của người khác. Tôi cũng đã từng đăng ảnh trên G+ của tôi với mục đích, tôi muốn lưu lại thông tin tôi biết được. Không cần ai vào, viết bình luận hay +1. Tôi xin miễn bàn bởi cảm xúc của tôi là của chính tôi. Tôi có cần chia sẻ không, có đấy, nhưng với người tôi yêu mến mà thôi.

Bạn đăng một bức ảnh khi bạn không có cảm xúc hay muốn đăng một món ăn bạn đang chuẩn bị chén nó? Đồng nghĩa với khoe hàng, nhỉ?

4.      Check in:

Cái việc này, tỷ như gửi status, người dùng FB luôn cập nhật nơi mà họ đến. Để làm gì, nó như là cảm giác của sự thành công hay tìm kiếm sự khen ngợi của người khác. Bạn leo lên đến đỉnh Everest ư, bạn check in để ai cũng biết rằng, bạn tuyệt vời đến nhường nào.

Check in, một vài người mong như là kỷ niệm đối với một nơi họ đến. Việc check in chỉ là việc bạn thể hiện cái tôi cho cái nơi bạn đặt chân đến. Việc này, đôi lúc là cơ hội cho kẻ xấu biết đến bạn. Ví dụ, bạn ở Sài Gòn, bạn đến Hà Nội làm việc, kẻ xấu tin chắc rằng, lúc chúng đến khoắng nhà bạn, sẽ không có bạn ở nhà.

Bạn đạt được gì khi bạn check in để người khác biết mình đang ở đâu? Bạn đang ở một nơi nào đó, bạn đang trải nghiệm và cảm nhận, bạn muốn chia sẻ. Tốt thôi, giống như status hay like hoặc comment, bạn đang trải nghiệm cảm xúc và bạn muốn người khác tò mò về bạn.

5.      Kết bạn:

Ngoài đời thực, bạn chỉ có vài người bạn mà bạn muốn sẻ chia cảm xúc bởi họ yêu mến và tin tưởng vào bạn. Trên mạng xã hội, bạn có thể kết bạn với một ai đó mà bạn muốn, miễn là họ chấp nhận bạn bằng một cú click. Ngoài đời, để kết bạn với một ai đó, quả thực rất khó khăn và đòi hỏi phải trải nghiệm qua thời gian.

Những người bạn xưa cũ của bạn có thể tìm bạn qua FB, miễn là họ có sự kiên nhẫn tìm kiếm. Bạn với nhau rồi, bạn luôn cảm thấy họ ở bên cạnh, họ có thể cảm nhận được cảm xúc của bạn và bạn cũng thế, bạn like họ, bạn comment với cảm xúc của họ.

Trên FB, bạn có thể nói lại những kỷ niệm ngày xưa. Những cảm xúc ngày xưa mà bạn kể lại trong hiện tại có sức hút ghê gớm đối với người bạn ngày xưa của bạn. Mạng ảo, có tạo nên cho bạn kỷ niệm không?

FB, bạn có thể đăng bức ảnh bạn đang cà phê một mình, bạn đang cần có người tâm giao, nhưng FB, không thể cho bạn một ánh mắt, một nụ cười, hay một cái bắt tay ấm áp. Tôi thích cà phê, tôi thích tụ tập bởi tôi thích nghe những lời đầy chân thật của bạn bè, của đồng nghiệp. Tôi thích được gặp người bạn thân, chỉ để uống tách cà phê nóng ấm trong một chiều đông lạnh buốt để rồi bắt tay tạm biệt với bàn tay ấm nồng. FB làm được chăng?

Bạn thích mối quan hệ ảo trên FB thì thế giới thật và cuộc sống thường ngày của bạn càng ít đi. Bạn có thể khoe một chiếc bánh nướng bạn vừa làm xong nhưng bạn ảo không cảm nhận được giọt mồ hôi trên trán bạn khi bạn nướng bánh. Bạn không cảm nhận được sự chân thật trong lời khen khi họ nhâm nhi miếng bánh bạn mời.

FB có thể kết nối bạn với những người ở xa, nhưng những người quanh bạn, họ có thật sự gần bạn hay họ cũng đang loay hoay tìm kiếm người bạn ở một chân trời xa lắc lơ và xưa cũ. Đừng để người xưa buồn khi có ai đó nhắc lại câu nói “nghĩa tử là nghĩa tận”. Phải chăng, cứ lên FB, rồi khi ai đó ra đi, bạn bè họ viết một status lên FB rằng “XYZ đã đi xa…”. Có ai cảm nhận được giọng nức nở hay giọt nước mắt mặn chát của người báo cho bạn biết.